Çocuklarda Mastürbasyon ve Genital Bölgeye Dokunma
Çocuğunuzun genital bölgesine sık sık dokunduğunu, bacaklarını birbirine sürttüğünü veya belirli hareketlerle kendisini uyardığını fark ettiğinizde ilk tepkiniz endişe olabilir.
“Bu davranış normal mi?”“Bir yerden mi öğrendi?”“Engellemeli miyim?”“Cinsel istismarın belirtisi olabilir mi?”
Özellikle küçük çocuklarda genital bölgeyi keşfetmek ve kendine dokunmak, gelişimin bir parçası olarak görülebilen davranışlardan biridir.
Çocukların bu davranışı yetişkin cinselliğiyle aynı anlamda değerlendirilmemelidir.
Küçük çocuk çoğu zaman bedenini keşfeder, kendisine iyi gelen bir duyumu fark eder veya bu davranışı rahatlamak ve sakinleşmek için tekrarlar.
Bu nedenle ilk yapılması gereken şey çocuğu utandırmak veya cezalandırmak değil; davranışın yaşına ve gelişimine uygun olup olmadığını değerlendirmektir.
Çocuklarda Mastürbasyon Normal midir?
Çocukluk döneminde kendi genital bölgesine dokunma ve kendini uyarma davranışı görülebilir.
American Academy of Pediatrics, özellikle 2–5 yaş arasında genital bölgeye dokunmanın ve mastürbasyonun sık görülebilen gelişimsel cinsel davranışlar arasında olduğunu belirtmektedir. citeturn342294search0
Bu davranış;
- Çocuğun kendi bedenini keşfetmesi
- Hoş bir duyumu fark etmesi
- Sıkıldığında kendisini oyalaması
- Uyku öncesi sakinleşmesi
- Stres veya gerginlik sırasında kendisini rahatlatması
ile ilişkili olabilir.
Tek başına görülmesi çocuğun cinsel istismara uğradığı veya psikolojik bir hastalığı olduğu anlamına gelmez.
Küçük Çocuklarda Mastürbasyon Nasıl Görünür?
Çocuklarda davranış her zaman erişkinlerin düşündüğü şekilde genital bölgeye elle dokunma biçiminde olmayabilir.
Çocuk;
- Genital bölgesine dokunabilir
- Bacaklarını sıkıca birbirine bastırabilir
- Bacaklarını çaprazlayıp ritmik hareketler yapabilir
- Bir yastığa veya başka bir yüzeye sürtünebilir
Yüzüstü yatarken ritmik hareketler yapabilir.
Bazı çocuklarda davranış sırasında yüz kızarması, terleme veya yoğunlaşma görülebilir.
Özellikle küçük çocuklarda bu tablo bazen aile tarafından nöbet veya başka bir hastalıkla karıştırılabilir.
Çocuklar Neden Genital Bölgelerine Dokunur?
Genital bölge çocuk için vücudunun diğer bölümleri gibi keşfedilebilecek bir bölgedir.
Çocuk kulağına, burnuna veya ayak parmaklarına dokunduğu gibi genital bölgesini de keşfedebilir.
Zaman içerisinde dokunmanın hoş bir duyum oluşturduğunu fark ederse davranışı tekrarlayabilir.
Bu davranış özellikle;
- Uykuya geçerken
- Sıkıldığında
- Televizyon izlerken
- Yorulduğunda
- Kendini sakinleştirmeye ihtiyaç duyduğunda
daha sık ortaya çıkabilir.
Çocuklarda Mastürbasyon Kaç Yaşında Başlar?
Genital bölgeyi keşfetme davranışları bebeklik ve erken çocukluk döneminden itibaren görülebilir.
Özellikle okul öncesi yıllarda çocukların kendi vücutları ve diğer insanların bedenleriyle ilgili merakları artabilir.
AAP, 4–5 yaş civarında çocukların beden farklılıklarını daha fazla merak edebileceğini ve kendi genital bölgelerine dokunabileceklerini belirtmektedir.
Yaş ilerledikçe çocuk sosyal kuralları ve özel alan kavramını öğrendiği için bu davranışın toplum içinde görülme sıklığı genellikle azalır.
Çocuklarda Mastürbasyon Zararlı mıdır?
Normal sınırlar içerisindeki mastürbasyonun çocuğun fiziksel veya cinsel gelişimine zarar verdiğini gösteren bilimsel kanıt bulunmamaktadır.
Ergenlik dönemindeki mastürbasyon için de AAP, davranışın genel olarak zararlı olduğuna veya ileride cinsel gelişimi olumsuz etkilediğine ilişkin kanıt bulunmadığını belirtmektedir.
Asıl sorun çoğu zaman davranışın kendisinden değil, çocuğun bu davranış nedeniyle;
- Utandırılması
- Korkutulması
- Cezalandırılması
- Suçlu hissettirilmesi
sonucunda ortaya çıkabilir.
Çocuğum Mastürbasyon Yapıyorsa Ne Yapmalıyım?
Öncelikle sakin kalın.
Çocuğa;
- Bağırmak
- Elini vurmak
- “Ayıp” demek
- Alay etmek
- Tehdit etmek
doğru değildir.
Çocuk küçükse davranışı büyütmeden dikkatini başka bir etkinliğe yönlendirmek çoğu zaman yeterlidir.
“Ayıp, Elini Çek” Demek Doğru mu?
Hayır.
Çocuk kendi bedeninden utanması gerektiği mesajını alabilir.
Bunun yerine sakin ve nötr bir dil kullanılabilir:
“Bu senin özel bölgen. Kendine dokunmak istiyorsan bunu özel bir yerde yapabilirsin.”
Burada amaç davranışı “kötü” ilan etmek değil, mahremiyet sınırını öğretmektir.
Çocuğa Mastürbasyonun Özel Bir Davranış Olduğu Nasıl Anlatılır?
Okul öncesi dönemden itibaren çocuklara özel alan ve mahremiyet kavramı öğretilebilir.
Çocuğa;
“Bazı şeyleri herkesin yanında yapmayız. Tuvalete gitmek veya üstümüzü değiştirmek gibi, özel bölgelerimize dokunmak da özel bir davranıştır.”
denebilir.
AAP de uygunsuz veya kamusal mastürbasyonda çocuğun utandırılmasından ziyade özel alan öğretimi ve sakin yönlendirmenin kullanılmasını önerir.
Çocuğun Dikkatini Başka Yöne Çevirmek Doğru mu?
Evet.
Özellikle küçük çocukta yaşına uygun ve geçici bir davranışsa;
- Oyuna davet etmek
- Hareketli bir etkinlik başlatmak
- Kitap okumak
- Birlikte başka bir işle ilgilenmek
gibi sakin yönlendirmeler kullanılabilir.
Normal gelişimsel cinsel davranışlar genellikle dikkat başka yere çevrildiğinde azalabilir.
Çocuk Toplum İçinde Mastürbasyon Yapıyorsa Ne Yapılmalı?
Çocuğu herkesin önünde utandırmayın.
Sakin biçimde davranışı durdurabilir ve mahremiyet kuralını hatırlatabilirsiniz.
Örneğin:
“Bunun özel bir davranış olduğunu konuşmuştuk. Burada yapmıyoruz.”
denebilir.
Daha sonra konu sakin bir ortamda tekrar açıklanabilir.
Amaç davranışın kendisini “kötü” göstermek değil, nerede uygun olup olmadığını öğretmektir.
Çocuğun Genital Bölgesine Dokunması Her Zaman Mastürbasyon mudur?
Hayır.
Çocuk genital bölgesine;
- Kaşıntı
- Kızarıklık
- Tahriş
- İdrar yaparken rahatsızlık
- Vajinal veya genital enfeksiyon
- Kıl kurdu
- Dar veya tahriş edici kıyafetler
gibi fiziksel nedenlerle de dokunabilir.
Özellikle davranış yeni başladıysa ve çocuğun;
- Kaşıntısı
- Akıntısı
- Ağrısı
- İdrar yakınması
- Ciltte kızarıklığı
varsa önce fiziksel nedenler değerlendirilmelidir.
Çocuklarda Mastürbasyon Nöbetle Karışabilir mi?
Bazı küçük çocuklarda ritmik bacak hareketleri ve bedenin kasılması aile tarafından nöbet olarak yorumlanabilir.
Kendini uyarma davranışında çocuk çoğunlukla bilincini kaybetmez ve dikkatinin başka yöne çekilmesiyle davranış durabilir veya değişebilir.
Ancak hareketlerin gerçekten nöbet olup olmadığı konusunda tereddüt varsa çocuk doktoru tarafından değerlendirilmelidir.
Ailenin davranışı güvenli biçimde kısa bir videoya kaydetmesi hekim açısından yararlı olabilir.
Mastürbasyon Çocuğun Psikolojik Sorunu Olduğunu mu Gösterir?
Tek başına hayır.
Normal gelişim gösteren çocuklarda da mastürbasyon görülebilir.
Bununla birlikte bazı çocuklar davranışı;
- Kaygılı olduklarında
- Sıkıldıklarında
- Stres yaşadıklarında
- Kendilerini sakinleştirmeye ihtiyaç duyduklarında
daha fazla tekrar edebilir.
Bu durumda yalnızca davranışı durdurmaya odaklanmak yerine çocuğun günlük yaşamında stres oluşturan bir durum olup olmadığına bakmak yararlı olabilir.
Mastürbasyon Cinsel İstismar Belirtisi midir?
Tek başına mastürbasyon çocuğun cinsel istismara uğradığını göstermez.
Bu özellikle ebeveynlerin bilmesi gereken önemli bir noktadır.
AAP, çocukların kendi genital bölgelerine dokunması ve mastürbasyon yapmasının normal gelişim içerisinde görülebileceğini belirtmektedir.
Ancak bazı cinsel davranışlar daha ayrıntılı değerlendirme gerektirir.
Hangi Cinsel Davranışlar Dikkat Gerektirir?
Davranış;
- Yaş ve gelişim düzeyine uygun değilse
- Çok sık ve ısrarlıysa
- Dikkat başka yere çekildiğinde durmuyorsa
- Çocuğun günlük yaşamını engelliyorsa
- Kendisine fiziksel zarar veriyorsa
- Başka çocuklara yönelik zorlayıcı davranış içeriyorsa
- Başka bir çocuğa dokunmaya zorlama varsa
- Yaş veya gelişim düzeyi çok farklı çocuklar arasında gerçekleşiyorsa
- Erişkin cinsel davranışlarını ayrıntılı biçimde taklit ediyorsa
- Çocuk davranışı bırakması istendiğinde yoğun öfke veya sıkıntı gösteriyorsa
daha ayrıntılı değerlendirilmelidir.
AAP özellikle zorlayıcı, zarar verici, sürekli, gelişimsel olarak uygunsuz veya başka çocukları içine alan cinsel davranışların normal gelişimsel davranışlardan ayrılması gerektiğini vurgulamaktadır.
Çocuğun Cinsel İçeriğe Maruz Kalması Davranışlarını Etkileyebilir mi?
Evet.
Çocuğun;
- Pornografik içerik
- Yaşına uygun olmayan video veya görüntüler
- Yetişkinlerin cinsel davranışları
- Kontrolsüz internet içerikleri
ile karşılaşması cinsel davranışlarını etkileyebilir.
Bu nedenle özellikle çocuğun yaşına göre beklenmeyecek derecede ayrıntılı cinsel bilgi veya davranış sergilemesi durumunda hangi içeriklere maruz kaldığı değerlendirilmelidir.
Çocuklara “Özel Bölge” Kavramı Öğretilmeli mi?
Evet.
Beden güvenliği eğitimi erken çocukluk döneminden itibaren verilebilir.
Çocuğa;
- Vücudunun kendisine ait olduğu
- İç çamaşırının kapattığı bölgelerin özel olduğu
- İstemediği dokunuşlara “hayır” diyebileceği
- Birisi özel bölgelerine uygunsuz şekilde dokunursa güvendiği bir yetişkine söylemesi gerektiği
anlatılabilir.
Aynı zamanda özel bölgeler için sürekli “ayıp”, “pis” gibi ifadeler kullanmamak önemlidir.
Çocuğun bedenini doğru isimlerle öğrenmesi beden güvenliği açısından da yararlıdır.
Çocuğun Odasında veya Banyoda Mahremiyet Sağlanmalı mı?
Yaşı ilerledikçe evet.
Çocuğun giyinirken, tuvalete giderken veya banyo yaparken yaşına uygun mahremiyet hakkının bulunduğunu öğrenmesi önemlidir.
Aynı zamanda diğer insanların özel alanlarına da saygı göstermesi öğretilmelidir.
Mahremiyet eğitimi yalnızca çocuğun mastürbasyon davranışını yönetmek için değil, sağlıklı beden sınırlarının gelişmesi için gereklidir.
Çocuğa Bu Konuda Çok Fazla Soru Sormalı mıyım?
Genellikle hayır.
Çocuğun normal bir gelişimsel davranışı varsa sorguya çekilmesi gerekmez.
“Bunu nereden öğrendin?”, “Kim gösterdi?”, “Neden yapıyorsun?” gibi endişeli ve tekrarlayıcı sorular çocuğa bir şeylerin yanlış olduğu hissini verebilir.
Ancak davranış gelişimsel olarak olağandışıysa veya istismar konusunda gerçek bir şüphe varsa değerlendirme farklı yapılmalıdır.
Bu durumda çocuğu tekrar tekrar sorgulamak yerine çocuk sağlığı ve gerektiğinde çocuk ruh sağlığı/çocuk koruma konusunda deneyimli profesyonellerden destek alınmalıdır.
Çocuklarda Mastürbasyon Ne Zaman Sorun Kabul Edilir?
Asıl değerlendirilmesi gereken mastürbasyonun varlığı değil, davranışın niteliği ve çocuğun günlük yaşamına etkisidir.
Örneğin çocuk;
- Saatler boyunca başka hiçbir etkinliğe katılmıyorsa
- Yemek, oyun veya okul etkinliklerini bırakıyorsa
- Davranış çok sık tekrarlanıyorsa
- Genital bölgede yaralanmaya neden oluyorsa
- Yönlendirmeye rağmen kontrol edilemiyorsa
- Çocuğun başka alanlarda da yoğun kaygı ve davranış sorunları varsa
değerlendirme gerekebilir.
Çocuk Mastürbasyon Yaparken Fiziksel Olarak Engellenmeli mi?
Normal gelişimsel davranışta çocuğun ellerini bağlamak, sert biçimde elini çekmek veya fiziksel ceza uygulamak doğru değildir.
Çocuğun dikkatini başka yöne çevirmek ve mahremiyet sınırlarını öğretmek daha uygundur.
Davranış fiziksel zarar veriyorsa veya kontrol edilemeyecek derecede yoğunlaşmışsa bunun altında yatan neden değerlendirilmelidir.
Ergenlikte Mastürbasyon Normal midir?
Evet.
Ergenlikle birlikte hormonal ve cinsel gelişimin ilerlemesiyle mastürbasyon daha sık görülebilir.
AAP, ergenlerde mastürbasyonun genel olarak normal cinsel gelişimin bir parçası olduğunu ve zararlı olduğuna dair kanıt bulunmadığını belirtmektedir. citeturn342294search3
Ergenle konuşurken;
- Utandırıcı
- Tehdit edici
- Suçlayıcı
bir dil yerine mahremiyet, hijyen, kişisel sınırlar ve güvenli cinsellik konularında açık iletişim kurulmalıdır.
Çocuklarda Mastürbasyon İçin Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Özellikle;
- Genital bölgede kaşıntı, ağrı, akıntı veya yara varsa
- Davranış çok sık ve kontrol edilemez hale geldiyse
- Çocuğun günlük yaşamını belirgin şekilde etkiliyorsa
- Fiziksel yaralanmaya neden oluyorsa
- Başka çocukları içeren zorlayıcı davranışlar varsa
- Yaşına uygun olmayan ayrıntılı cinsel davranışlar görülüyorsa
- Cinsel içeriğe maruz kalma veya istismar şüphesi varsa
- Davranışla birlikte ciddi kaygı veya başka davranış değişiklikleri geliştiyse
çocuğun değerlendirilmesi gerekir.